Полоцкий государственный университет

Полоцкий
государственный
университет

Бортник Игорь Александрович

Кандидат философских наук, доцент, заведующий кафедрой социально-гуманитарных дисциплин.

Окончил Полоцкий государственный университет в 2001г. по специальности «История». В 2001-2003гг. работал преподавателем на кафедре философии УО «ПГУ». В 2003-2007гг. обучался в аспирантуре Белорусского государственного университета (кафедра философии культуры). В 2007г. успешно защищена кандидатская диссертация на соискание ученой степени кандидата философских наук. С этого года работает в УО «ПГУ» на кафедре социально-гуманитарных дисциплин.

В 2009г. назначен заведующим кафедрой. В 2010г. присвоено ученое звание доцента по специальности «Философия».

Успешно прошел ряд зарубежных научных стажировок в Польше (Варшавский университет и Институт истории Польской Академии наук, 2005-2006, 2006, 2007, 2009гг.) и Российской Федерации (Санкт-Петербургский государственный университет, 2008г.). За годы деятельности имеет более 40 публикаций, в том числе УМК, методические пособия, разделы в коллективной монографии, статьи в рецензируемых журналах и научных сборниках, статьи в энциклопедическом сборнике, тезисы докладов на международных научно-практических конференциях.

И.А. Бортник член редакционной коллегии научно-теоретического журнала «Вестник Полоцкого государственного университета» серии Е «Педагогические науки», признанного журналом, рецензируемым ВАК Республики Беларусь.

В 2009-2011гг. являлся руководителем научного проекта в рамках выполнения Гранта БРФФИ по конкурсу проектов фундаментальных исследований «Придвинье-2009». В 2009-2013гг. также принимал участие в выполнении двух научных проектов при поддержке БРФФИ. В 2009-2010гг. получена поддержка на проведение исследования Американского Совета Научных Сообществ. В 2011г. выступал официальным оппонентом по кандидатской диссертации. В 2010г. награжден Почетной грамотой УО «ПГУ» за вклад в патриотическое воспитание молодежи, в 2011г. – награжден Грамотой Министерства образования РБ.

Научные интересы:

  • Общественно-политическая и религиозно-философская мысль Речи Посполитой второй половины XVI – первой половины XVII вв.;
  • Идеи и теории государственно-политического устройства (вторая половина XVI – первая половина XVII вв.);
  • Феномен толерантности в Речи Посполитой (вторая половина XVI – первая половина XVII вв.);
  • Политическая культура и межконфессиональные отношения в Полоцком воеводстве (вторая половина XVI – первая половина XVII вв.).

Преподаваемые дисциплины:

  • Философия и методология науки;
  • Философия;
  • История Беларуси;
  • Экономическая история.

Библиография (публикации):

Разделы в коллективной монографии:

1. Бортнік, І.А. «Размова Паляка з Літвінам» // Гісторыя філасофскай і грамадска-палітычнай думкі Беларусі: у 6 т. Т.2: Протарэнесанс і Адраджэнне / С.І. Санько [і інш.]; Нац. Акадэмія Беларусі; Інстытут філасофіі. – Мінск: Бел навука, 2010. – С. 643-683.

2. Бортнік, І.А. Мікалай Радзівіл «Чорны». Роля рэлігіі ў дзяржаве // Гісторыя філасофскай і грамадска-палітычнай думкі Беларусі: у 6 т. Т. 2: Протарэнесанс і Адраджэнне / С.І. Санько [і інш.]; Нац. Акадэмія Беларусі; Інстытут філасофіі. – Мінск: Бел навука, 2010. – С. 722-731.

Статьи в научных изданиях:

1. Бортнік, І.А. Праблема талеранцыі ў дыскурсе контррэфармацыйнага руху на геакультурнай прасторы Беларусі, Літвы і Польшчы / І.А. Бортнік // Вестник Полоцкого государственного университета. Серия А. Гуманитарные науки. – 2005. – № 1. – С. 94-102.

2. Бортнік, І.А. Эвалюцыя падыходаў да аналізу праблемы талеранцыі ў праваслаўнай сацыяльна-палітычнай думцы ВКЛ XVI-XVII стст. / І.А. Бортнік // Весці НАН Беларусі, серыя гуманітарных навук. – 2005. – № 5, ч. 2. – С. 12-14.

3. Бортнік, І.А. Вытокі і фарміраванне парадыгмы талеранцыі ў еўрапейскай культуры / І.А. Бортнік // Вестник Полоцкого государственного университета. Серия А. Гуманитарные науки. – 2005. – № 2. – С. 89-98.

4. Бортнік, І.А. Канцэпцыя талеранцыі ў рэнесанснай сацыяльна-палітычнай думцы Беларусі, Літвы і Польшчы / І.А. Бортнік // Вестник Полоцкого государственного университета. Серия А. Гуманитарные науки. – 2006. – № 1. – С. 70-76.

5. Bortnik, I. Problem tolerancji w prawos?awnej my?li teologicznej i spo?eczno-politycznej w Rzeczypospolitej drugiej po?owy XVI i pierwszej po?owy XVII wieku / I. Bortnik // Odrodzenie i reformacja w Polsce. – T. 51. – 2007. – S. 151-179.

6. Бортнік, І.А. Праблема талеранцыі ў пратэстанцкай сацыяльна-палітычнай думцы Вялікага княства Літоўскага і Польскага каралеўства XVI-XVII стст. / І.А. Бортнік // Беларускі гістарычны часопіс. – 2007. – № 8(97). – С. 28-35.

7. Бортнік, І.А. Ідэя ненасілля ў кантэксце праблемы талеранцыі ў грамадскай думцы ВКЛ і Польшчы XVI-XVII стст. / І.А. Бортнік // Веснік Брэсцкага дзяржаўнага універсітэта ім. А.С. Пушкина. Серыя гуманітарных і грамадскіх навук. – 2007. – № 1 (28). – С. 127-132.

8. Бортнік, І.А. Верацярпімасць як сутнаснае вызначэнне талеранцыі ў радыкальна-рэфармацыйным вучэнні “Польскіх і Літоўскіх братоў” / І.А. Бортнік // Вестник Полоцкого государственного университета. Серия А. Гуманитарные науки. – 2008. – № 7. – С. 85-94.

9. Бортник, И.А. Проблема толерантности в православной полемической мысли Речи Посполитой 1596-1632 гг. / И.А. Бортник // Studia Historica Europae Orientalis: Исследования по истории Восточной Европы. – Вып. 1. – Минск: БГУ, 2008. – С. 185-202.

10. Бортнік, І.А. Праблема талеранцыі ў праваслаўнай тэалагічнай і сацыяльна-палітычнай думцы Рэчы Паспалітай другой паловы XVI ст. / І.А. Бортнік // Иппокрена. – 2008. – № 1. – С. 84-90.

11. Бортнік, І.А. Сацыяльна-палітычныя ідэі ў ананімным творы “Размова Паляка з Літвінам” / І.А. Бортнік // Studia Historica Europae Orientalis: Исследования по истории Восточной Европы. – Вып. 2. – Минск: БГУ, 2009. – С. 224-243.

12. Бортнік, І.А. Праблема дзяржаўна-палітычнага ўладкавання ў ананімнай працы “Размова Паляка з Літвінам” / І.А. Бортнік // Гістарычны альманах. – Т. 16. – 2010. – С. 24-36.

13. Бортник, И.А. Проблема толерантности в религиозно-философской и социально-политической мысли Речи Посполитой второй половины XVI – первой половины XVII в. / И.А. Бортник // Государство, религия, церковь в России и за рубежом. – 2011. – № 2. – С. 78-91.

14. Бортник, И. Проблема толерантности в религиозно-философской и социально-политической мысли Речи Посполитой второй половины XVI – первой половины XVII вв. / И.А. Бортник // Na pograniczu. Studia z filozofii religii / red. W. S?omski, И. Михеева. – Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Mega-Plast dla Wy?szej Szko?y Finans?w i Zarz?dzania w Warszawie, 2011. – С. 105-166.

15. Бортнік, І. «А иж в Речи Посполитой ест розность немалая з стороны веры хрестияньское…» Праблема талеранцыі ў пратэстанцкай рэлігійна-філасофскай і сацыяльна-палітычнай думцы Рэчы Паспалітай другой паловы XVI – першай паловы XVIІ стст. / І.А. Бортнік // ARCHE. – 2012. –№ 1-2 (112-113). – С. 55-72.

Статьи в энциклопедическом издании:

1. Бортнік, І.А. Ажахоўскі, Станіслаў / І.А. Бортнік // Вялікае Княства Літоўскае: у 3 т. / рэдкал. Т.У. Бялова (гал. рэд.) [і інш]. – Мінск: Беларуская энцыклапедыя імя П. Броўкі. – 2010. – Т. 3: Дадатак А – Я. – С. 64-65.

2. Бортнік, І.А. Віленскі з’езд 1599 г. / І.А. Бортнік // Вялікае Княства Літоўскае: у 3 т. / рэдкал. Т.У. Бялова (гал. рэд.) [і інш]. – Мінск: Беларуская энцыклапедыя імя П. Броўкі. – 2010. – Т. 3: Дадатак А – Я. –С. 120-123.

3. Бортнік, І.А. Вішаваты, Анджэй / І.А. Бортнік // Вялікае Княства Літоўскае: у 3 т. / рэдкал. Т.У. Бялова (гал. рэд.) [і інш]. – Мінск: Беларуская энцыклапедыя імя П. Броўкі. – 2010. – Т.3 : Дадатак А – Я. – С. 136-137.

4. Бортнік, І.А. Гжэгаж з Жарноўца / І.А. Бортнік // Вялікае Княства Літоўскае: у 3 т. / рэдкал. Т.У. Бялова (гал. рэд.) [і інш]. – Мінск: Беларуская энцыклапедыя імя П. Броўкі. – 2010. – Т. 3: Дадатак А – Я. – С. 178-179.

5. Бортнік, І.А. Гілёўскі, Павел / І.А. Бортнік // Вялікае Княства Літоўскае: у 3 т. / рэдкал. Т.У. Бялова (гал. рэд.) [і інш]. – Мінск: Беларуская энцыклапедыя імя П. Броўкі. – 2010. – Т. 3: Дадатак А – Я. – С. 179-180.

6. Бортнік, І.А. Глічнер, Эразм / І.А. Бортнік // Вялікае Княства Літоўскае: у 3 т. / рэдкал. Т.У. Бялова (гал. рэд.) [і інш]. – Мінск: Беларуская энцыклапедыя імя П. Броўкі. – 2010. – Т. 3: Дадатак А – Я. – С. 182-183.

7. Бортнік, І.А. Градзіцкі, Станіслаў/ І.А. Бортнік // Вялікае Княства Літоўскае: у 3 т. / рэдкал. Т.У. Бялова (гал. рэд.) [і інш]. – Мінск: Беларуская энцыклапедыя імя П. Броўкі. – 2010. – Т. 3: Дадатак А – Я. – С. 186-187.

8. Бортнік, І.А. Дыскордыя (Вавжынец з Пшасныша) / І.А. Бортнік // Вялікае Княства Літоўскае: у 3 т. / рэдкал. Т.У. Бялова (гал. рэд.) [і інш]. – Мінск: Беларуская энцыклапедыя імя П. Броўкі. – 2010. – Т. 3: Дадатак А – Я. – С. 209.

9. Бортнік, І.А. Літоўскія браты / І.А. Бортнік // Вялікае Княства Літоўскае: у 3 т. / рэдкал. Т.У. Бялова (гал. рэд.) [і інш]. – Мінск: Беларуская энцыклапедыя імя П. Броўкі. – 2010. – Т. 3: Дадатак А – Я. – С. 307-308.

10. Бортнік, І.А. Хжанстоўскі, Анджэй / І.А. Бортнік // Вялікае Княства Літоўскае: у 3 т. / рэдкал. Т.У. Бялова (гал. рэд.) [і інш]. – Мінск: Беларуская энцыклапедыя імя П. Броўкі. – 2010. – Т. 3: Дадатак А – Я. – С. 411-412.

Статьи в сборниках научных трудов:

1. Бортнік, І.А. Адмаўленне насілля ў рэфармацыйным руху ВКЛ (другая палова XVI ст.) / І.А. Бортнік // Рэфармацыя і грамадства: XVI стагоддзе: матэрыялы міжнар. навук. канф., г. Мінск, 29-30 нояб. 2003 г. / уклад. С. Акінчыц, гал. рэд. А. Грыцкевіч. – Мінск: Бел. кнігазбор, 2005. – С. 341-353.

2. Бортнік, І.А. Эвалюцыя падыходаў да праблемы талеранцыі ў праваслаўнай сацыяльна-палітычнай думцы Рэчы Паспалітай канца XVI – першай паловы XVII стст. / І.А. Бортнік // Сімяон Полацкі: светапогляд, грамадска-палітычная і літаратурная дзейнасць: матэрыялы ІІ міжнароднай навуковай канферэнцыі 18-19.11.2004 г. – Полацк: НПГКМЗ, 2005. – С. 14-21.

3. Бортнік, І.А. Пытанне ролі дзяржаўнай улады ў сістэме рэлігійных адносін паводле “Сандамірскай канфесіі” / І.А. Бортнік // Ягелоны: дынастыя, эпоха, спадчына: матэрыялы міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі, Гальшаны – Навагрудак, 8-10 верасня 2006 г. / НАН Беларусі, Інстытут гісторыі; рэдкал.: А. А. Каваленя. – Мінск: Бел. навука, 2007. – С. 288-310.

4. Бортнік, І.А. Праблема месца і ролі рэлігіі ў дзяржаве ў лісце Мікалая Радзівіла “Чорнага” да папскага нунцыя А. Ліпамана ад 1 верасня 1556 г. / І.А. Бортнік // Актуальныя праблемы станаўлення і развіцця беларускай дзяржаўнасці (Да 90-годдзя ўтварэння БССР): матэрыялы Рэспубліканскай навукова-практычнай канферэнцыі, г. Минск, 27 лютага 2009 г. У 2 ч. / рэдкал.: М.М. Забаўскі і інш. – Мн.: БДПУ, 2009. – Ч. 1: Гісторыя беларускай дзяржаўнасці ад старажытнасці да 1918 г. – С. 41-46.

5. Бортнік, І.А. Сацыяльна-палітычны аспект праблемы талеранцыі ў праваслаўнай сацыяльна-палітычнай думцы Рэчы Паспалітай другой паловы XVI ст. / І.А. Бортнік // ІІІ-я Няфёдаўскія чытанні “Беларускае мастацтва: гісторыя і сучаснасць”: зб. матэрыялаў рэсп. навук.-творчай канф., г. Мінск, 19 сакавіка 2009 г.: у 2 т. / УА “Беларус. дзярж. акадэмія мастацтваў”; рэдкал. Р.Б. Смольскі [і інш.]. – Мінск: БДАМ, 2009. – Т. 2: Вялікае Княства Літоўскае ў гісторыі і культуры Беларусі / Склад. А.У. Любы. – С. 87-94.

6. Бортник, И.А. Религиозная терпимость и нетерпимость в Королевстве Польском и Великом княжестве Литовском в XIV – XVII вв. / И.А. Бортник, А.Л.Осипян, В.В. Якубов // Сравнительное изучение религиозных традиций: Россия, Восточная Европа, постсоветское пространство: сб. авторских программ и материалов учебных курсов / сост. К.Г. Кацадзе, И.Н. Кодина. – Иваново: Ивановский гос. ун-т, 2010. – С. 17-30.

7. Бортнік, І.А. Міжканфесійныя адносіны ў Полацкім ваяводстве ў другой палове XVI – першай палове XVII стагоддзя: гістарыяграфічны аналіз / І.А. Бортнік // Беларускае Падзвінне: вопыт, методыка і вынікі палявых і міждысцыплінарных даследаванняў: зб. навук. прац міжнар. навук.-практ. канф., г. Полацк, 21–23 красав. 2011 г.: у 2 ч. Ч. 1 / Полацкі дзярж. ун-т; пад агульн. рэд. Д.У. Дука, У. А. Лобача. – Наваполацк: ПДУ, 2011. – С. 12-20.

8. Бортнік, І.А. Станаўленне ўніяцкай канфесіі ў Полацкім ваяводстве ў 1596-1618 гг. / І.А. Бортнік // Полацк у гісторыі і культуры Еўропы: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі, г. Полацк, 22-23 мая 2012 г. / Нац. Акад. навук Беларусі, Інстытут гісторыі, Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт; рэдкал.: А.А. Каваленя (і інш.); навук. рэд., уклад. В.М. Ляўко. – Мінск: Беларуская навука, 2012. – С. 176-180.

Тезисы и материалы конференций:

1. Бортнік, І.А. Ідэя ненасілля ў рэфармацыйным руху ў Вялікім княстве Літоўскім (другая палова XVI ст.) / І.А. Бортнік // Материалы VII Республиканской научной конференции студентов и аспирантов (НИРС-2002): в 3 т. – Новополоцк: ПГУ, 2002. – Т. 2. – С. 228-229.

2. Бортнік, І.А. Ідэя ненасілля ў кантэксце рэфармацыйнай парадыгмы талеранцыі ў сацыяльна-палітычнай думцы ВКЛ і Польшчы XVI-XVII стст. / І.А. Бортнік // XXI век: Актуальные проблемы исторической науки: материалы междунар. науч. конф., посвящ. 70-летию ист. фак. БГУ. Минск, 15-16 апр. 2004 г. / редколл.: В.Н. Сидорцов (отв. ред.) [и др.]. – Мн.: БГУ, 2004. – С. 61-63.

3. Бортнік, І.А. Канцэпцыя талеранцыі ў сацыяльна-палітычным вучэнні радыкальнай плыні рэфармацыйнага руху Беларусі, Літвы і Польшчы / І.А. Бортнік // IX Республиканская научная конференция студентов и аспирантов Республики Беларусь «НИРС-2004»: Тезисы докладов: в 8 ч. / под ред. А.И. Жука. – Гродно: ГрГУ, 2004. – Ч.

4.– С. 154-156. 4. Бортнік, І.А. Праблема талеранцыі ў праваслаўнай рэлігійна-філасофскай і сацыяльна-палітычнай думцы Рэчы Паспалітай другой паловы XVI ст. / І.А. Бортнік // Актуальные проблемы из исторического прошлого и современности в общественно-гуманитарных и социо-религиоведческих науках Беларуси, ближнего и дальнего зарубежья: материалы международной научно-теоретической конференции, г. Витебск, 19-20 апреля 2007 г. / редкол.: В.А. Космач (гл. ред.) [и др.]. – Витебск: Изд-во УО «ВГУ им. П.М. Машерова», 2007. – С. 418-420.

5. Бортнік, І.А. Паняцце талеранцыі ў філасофска-метадалагічным аспекце / І.А. Бортнік // Философия и рациональность в культуре глобализирующегося мира: материалы международной научной конференции, 22.-23 кастрычніка 2009 г. / редкол.: А.И. Зеленков [и др.] – Мн.: БГУ, 2009. – С. 95-97.

Участие в научно-практических конференциях:

1. VII Республиканская научная конференция студентов и аспирантов (НИРС-2002), г. Новополоцк, 20-21.11.2002г.

2. Міжнародная навуковая канферэнцыя “Рэфармацыя і грамадства: XVI стагоддзе”, г. Мінск, 29-30.11.2003г.

3. Міжнародная навуковая канферэнцыя “XXI век: Актуальныя праблемы гістарычнай навукі”, г. Мінск, 15–16.04.2004г.

4. IX Республиканская научная конференция студентов и аспирантов Республики Беларусь «НИРС-2004», г. Гродно, 26-27.05.2004г.

5. Международный научно-образовательный форум “Европа-2004”, г. Минск, 09.06.2004г.

6. ІІ Міжнародная навуковая канферэнцыя “Сімяон Полацкі: светапогляд, грамадска-палітычная і літаратурная дзейнасць”, г. Полацк, 18.-19.11.2004г.

7. Международная конференция молодых ученых «Молодежь в науке – 2005»”, г. Мінск, 14–18.11.2005г.

8. Міжнародная навукова-практычная канферэнцыя “Ягелоны: дынастыя, эпоха, спадчына”, Гальшаны – Навагрудак, 08-10.09.2006г.

9. Международная научно-теоретическая конференция “Актуальные проблемы из исторического прошлого и современности в общественно-гуманитарных и социо-религиоведческих науках Беларуси, ближнего и дальнего зарубежья”, г. Витебск, 19-20.04.2007г.

10. XXVIII Mi?dzynarodowe Seminarium Mediewistyczne, г. Познань, Польша, 18-19.11.2007г.

11. Международная научная летняя школа «Европейские религиозные традиции: католицизм, православие, протестантизм, иудаизм и ислам. Общее и особенное», г. Санкт–Пецярбург, 29.06.–13.07.2008г.

12. Міжнародная навуковая летняя школа маладых гісторыкаў Беларусі і Расіі, г. Мiнск, 18–23.08.2008г.

13. Международный научный семинар «Христианство, ислам, иудаизм и протонациональные дискурсы в истории Европы (Средние века – XIX в.)», г. Санкт-Петербург, 07-11.09.2008г.

14. Рэспубліканская навукова-практычная канферэнцыя “Актуальныя праблемы станаўлення і развіцця беларускай дзяржаўнасці (Да 90-годдзя ўтварэння БССР)”, г. Мінск, 27.02.2009г.

15. ІІІ-я Няфёдаўскія чытанні “Беларускае мастацтва: гісторыя і сучаснасць”, г. Мінск, 19.03.2009г.

16. Международная научная конференция “Философия и рациональность в культуре глобализирующегося мира”, г. Минск, 22-23.10.2009г.

17. Международная научная конференция «Социологическая наука и образование: состояние, проблемы и перспективы развития», г. Минск, 04.-05.11.2009г.

18. Международная научная конференция «Od Wielkiego Ksi?stwa Litewskiego do Republiki Litewskiej w aspekcie historyczno-politycznym, kulturowo-religijnym i j?zykowym», г. Варшава, Польша, 19-20.11.2009г.

19. XXX Mi?dzynarodowe Seminarium Mediewistyczne, г.Познань, Польша, 26-27.11.2009г.

20. Міжнародная навукова-практычная канферэнцыя “Беларускае Падзвінне: вопыт, методыка і вынікі палявых і міждысцыплінарных даследаванняў”, г. Полацк, 21–23.04.2011г.

21. Міжнародная навукова-практычная канферэнцыя “Полацк у гісторыі і культуры Еўропы”, г. Полацк, 22-23.05.2012г.

22. Другі міжнародны кангрэс даследчыкаў Беларусі, г. Каунас, Літоўская рэспубліка, 28-30.09.2012г.

23. Міжнародная навукова-практычная канферэнцыя “Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі”, г. Полацк, 01-03.11.2012г.

Учебно-методический материал по преподаваемым дисциплинам:

1. Бортнік, І.А. Філасофская і грамадска-палітычная думка Беларусі: вучэбна-метадычны дапаможнік для студэнтаў усіх спецыяльнасцей / І.А. Бортнік. – Наваполацк: ПДУ, 2010. – 119 с.

2. Бортнік, І.А. Гісторыя Беларусі: вучэбна-метадычны комплекс для студэнтаў негістарычных спецыяльнасцей / І.А. Бортнік, В.У. Якубаў. – Наваполацк: ПДУ, 2011. – 356 с.

3. Бортник, И.А. Философия и методология науки: методические указания и рекомендации для аспирантов и магистрантов / И.А. Бортник. – Новополоцк: ПГУ, 2011. – 12 с.