Полоцкий государственный университет

Полоцкий
государственный
университет

ИСТОРИЧЕСКИЕ НАУКИ

Корсак А.И. План города Полоцка с нанесением на него военных объектов от 20 октября 1942 года
(План Н.А. Маниса) как источник для изучения нацистского оккупационного режима (1941–1944 гг.)

Изучение периода нацистской оккупации территории Беларуси в рамках локальной истории на примере городов и местечек на данном этапе развития отечественной историографии представляется актуальным, тем более в связи с отсутствием прямых источников по исследуемой тематике. В данной работе впервые вводятся в научный оборот архивные документы, найденные в Национальном архиве Республики Беларусь, в частности оригинал плана города Полоцка от 20 февраля 1942 года Н.А. Маниса (один из подпольщиков г. Полоцка) с нанесением на него военных и гражданских объектов и пояснительной запиской, известный до этого только в восстановленном виде после войны.

THE PLAN, POLOTSK WITH DRAWING ON HIS MILITARY OBJECTS ON OCTOBER 20, 1942
(PLAN N.A. MANISA) AS A SOURCE FOR THE STUDY OF THE NAZI OCCUPATION (1941–1944)
A. KORSAK

The study of the period of Nazi occupation of Belarus in the framework of local history on the example of cities and towns, at this stage of development of the domestic historiography seems relevant. Moreover, in the absence of direct sources on the topic concerned. This article was first introduced into scientific use of archival documents found in the National archives of the Republic of Belarus. In particular, the original plan, Polotsk on October 20, 1942, N.A. Manisa (one of the underground, Polotsk) with application to him of military and civilian objects and the explanatory note, known before only restored after the war.

Кежа Ю.М. Асвятленне інстытута княжацкай улады на беларускіх землях ІХ–ХІІ стагоддзяў у пісьмовых крыніцах

Зроблен аналіз асноўных пісьмовых сярэднявечных крыніц, у якіх асвятляюцца інстытуты ўлады на беларускіх землях “далітоўскага перыяду” (ІХ–ХІІ стст.). Паводле разгляду старажытнарускіх летапісных і замежных крыніц, хрысціянскіх літаратурных твораў і заканадаўчых матэрыялаў робіцца выснова аб разнароднасці звестак асобных пісьмовых помнікаў у залежнасці ад палітычных, гістарычных і традыцыйна-культурных умоў напісання крыніцы. Сацыяльна-палітычная рэчаіснасць, адлюстраваная ў тэксце крыніцы, абсалютна нехарактэрна для той рацыяналізацыі і сістэматычнасці, якую вы-карыстоўваюць пры даследаванні з’яў і працэсаў сучаснага грамадства. Старажытнарускую сацыяльную прастору немагчыма даследваць, не ўлічваючы культурныя і гістарычныя асаблівасці эпохі, умовы напісання тэксту крыніцы, а таксама аксіялагічныя ўстаноўкі і светапогляд аўтара.

CONSIDERATION INSTITUTE OF SUPREME POWER IN THE BELARUSIAN LANDS
IN IX – THE FIRST HALF OF THE XIII CENTURIES IN WRITTEN SOURCES
JU. KEZHA

The article analyzes the main medieval written sources where institutions are considered the supreme authority in the Belarusian lands in IX–XIII centuries polovіne first. According to ancient chronicles consi-deration and foreign sources, Christian literary works and legislative materials, concludes roznorodnosti in-formation depending on the political, historical and cultural conditions of writing source. Socio-political reality reflected in the text of the source, can not be applied to streamline and systematize that is used in the study of the processes of modern society. Ancient social space can not be investigated without paying attention to the cultural and historical features of the era, the terms of writing the source text, as well as the values and worldview of the author.

Галынскі Р.Дз. Узбраенне Магілёва ў канцы XVI–XVII стагоддзі (агульны агляд)

Разглядаецца комплекс сродкаў абароны і нападу магілёўскіх мяшчан напрыканцы XVI–XVII стагоддзі. Мілітарная гісторыя асобных гарадоў рэдка вывучалася мэтанакіравана, асабліва разглядаемага намі перыяду. Аналіз прадметаў узбраення праводзіцца на аснове аналізу пісьмовых крыніц і археалагічных калекцый магілёўскіх музеяў. Усе сродкі бою, якія аналізуюцца ў артыкуле, падзяляюцца на засцерагальнае ўзбраенне і наступальную зброю. Вынікі даследавання кажуць аб важнейшай функцыі магілёўскага ўзбраення – абароны мяшчанамі горада, у адрозненне ад тых функцый, якія ставіліся пры забеспячэнні баявымі сродкамі шляхецкага паспалітага рушэння.

MOGILEV ARMAMENT IN XVI–XVII CENTURIES AN OVERVIEW
R. GALYNSKI

The article deals with a set of tools for defense and attack the Mogilev burghers at the end of XVI–XVII centuries. Militaristic history of individual cities rarely been studied specifically, especially in this period. Analysis of armaments is based on the written sources and archaeological collections of Mogilev museums. This will help to more clearly understand the daily life of citizens in the late XVI–XVII centuries.

Мазур Е.С. История изучения городов Могилевской губернии первой половины XIX века

Рассматриваются основные этапы по изучению городов Могилёвской губернии первой половины XIX века. В изучении городов Могилёвской губернии можно выделить три основных этапа: первый – с начала XIX века и до 1917 года, второй – с 1918 до 1991 года, третий – с 1991 года и по сегодняшний день. Основными вопросами при изучении городов было их социально-экономическое развитие, и только небольшая часть авторов рассматривала проблемы, связанные с развитием культуры. Вместе с тем с XIX века и до сегодняшнего дня специализированных исследований по интеграции городов Могилёвской губернии в социокультурное и экономическое пространство Российской империи в первой половине XIX века не проводилось.

THE HISTORY OF EXPLORING CITIES OF MOGILEV PROVINCE OF THE FIRST HALF OF THE XIX CENTURY
E. MAZUR

In the article the main stages of exploring cities of Mogilev Province of the first half of the XIX century are considered. In exploring cities of Mogilev Province three main stages can be divided. The first one is from the beginning of the XIX century until 1917, the second one is from 1918 to 1991, and the third – from 1991 to the present day. The main issues in the study of cities have been its socio-economic development, and only a small part of the author have examined the problems associated with the development of culture. However, since the XIX century to the present day specialized studies on the integration of cities of Mogilev Province in the socio-cultural and economic space of the Russian Empire in the first half of the XIX century haven’t been conducted.

Потрасава А.С. Саслоўна-прававое становішча замежных падданых у беларускіх губернях у другой палове ХІX–пачатку ХХ стагоддзя

Другая палова XIX – пачатак ХХ стагоддзя – перыяд актыўнага рэфармавання заканадаўства Расійскай імперыі, якое датычылася правоў замежнікаў. Даследуецца прававое становішча іншаземцаў, яно магло адрознівацца ў залежнасці ад маёмаснага стану, паходжання, веравызнання, нацыянальнасці, мэты прыезду. Асноўнымі катэгорыямі замежных падданых у беларускіх губернях згодна з заканадаўствам былі замежныя дваране, духавенства, каланісты, рамеснікі, купцы і яўрэі. Разглядаюцца магчымасці набыцця расійскага падданства і выхаду з яго. Адным з шляхоў набыцця падданства з’яўляецца натуралізацыя, якую падзяляюць на звычайную і надзвычайную. Дзяржава імкнулася максімальна ўраўнаваць прававы статус іншаземцаў са становішчам рускіх падданых. Палітыка ў адносінах да замежных падданных у беларускiх губернях у другой палове XIX – пачатку ХХ стагоддзя насіла агульнаімперскі характар з некаторымі абмежаваннямі ў правах валодання нерухомай маёмасцю.

LEGAL STATUS OF FOREIGN SUBJECTS IN BELARUSIAN PROVINCE IN SECOND HALF OF THE XIX CENTURY – THE BEGINNING OF THE XX CENTURY
A. POTRASAVA

The second half of XIX – the beginning of the twentieth century – the period of active reform in the legislation of the Russian Empire, which concerned the rights of foreigners. In the article the legal status of foreigners is investigated. It can vary depending on the property status, ancestry, religion, nationality, purpose of visit. The main categories of foreign nationals in the Belarusian provinces under the law were foreign nobles, clergy, colonists, artisans, merchants and Jews. The possibilities to purchase Russian citizenship and to exit from it are considered. One way of acquiring citizenship is the naturalization, which is divided into ordinary and extraordinary. The state strives to equalize the legal status of foreigners with the position of Russian citizens. Policy towards foreign nationals in the Belarusian provinces in the second half of XIX – the beginning of the XX century wore empire-wide character with some restrictions on the right of ownership fixed assets.

Максімовіч А.М. З гісторыі вывучэння археалагічных помнікаў басейна ракі Шчары

Даследуецца гісторыя археалагічных помнікаў эпохі Сярэднявечча на тэрыторыі басейна ракі Шчары. Вылучаны чатыры этапы ў вывучэнні рэгіёна: канец XIX – пач. ХХ ст.; 1920–40-е гг.; 1950–70-е гг.; 1980-е – пач. ХХI ст. У рамках кожнага з этапаў разгледжана дзейнасць асноўных даследнікаў (Ф.У. Пакроўскі, Ф.Д. Гурэвіч, Я.Г. Звяруга, У.Г. Супрун, А.У. Квяткоўская і інш.). Дана адзнака стану даследаванняў (наяўнасць складзенай крыніцазнаўчай базы, шэрагу гіпотэз аб этнічным складзе насельніцтва, эканамічным і культурным развіцці рэгіёна); складзена карта вядомых помнікаў (каля 160, з іх 9 даследавана раскопкамі); вызначаны актуальныя праблемы: праверка і ўдакладненне наяўных гіпотэз, даследаванне сістэмы рассялення, а таксама шляхі іх магчымага рашэння – археалагічнае даследаванне з прыцягненнем метадаў сумежных навук.

FROM THE HISTORY OF THE STUDY OF ARCHAEOLOGICAL MONUMENTS ON THE TERRITORY OF BASIN OF THE SHCHARA RIVER
A. MAKSIMOVICH

The article is devoted to the history of the research of Medieval archaeological monuments on the territory of basin of the Shchara river. Four stages in studying of the region are distinguished: 1) the end of XIX – the beginning of XX cent.; 2) 1920–1940s; 3) 1950–1970s; 4) 1980s – the beginning of XXI cent. Within the confines of each stage the activities of the leading researchers are reviewed (F.V. Pokrovskiy, F.D. Gurevich, J.G. Zverugo, V.G. Suprun, A.V. Kvyatkovskaya, etc.). The evaluation of the research state is given (availability of the source base, hypotheses about ethnic structure of the population, economic and cultural development of the region), the discovered monuments are mapped (about 160, 9 of them were investigated by excavations), actual problems (check and specification of the existing hypotheses, research of the settlement system) and its possible solutions are defined (archaeological research with attraction of the methods of interdisciplinary sciences).

Аўсейчык У.Я. Памінальная абраднасць беларусаў Падзвіння ў веснавы перыяд
(па этнаграфічных матэрыялах ХІХ – пачатку ХХІ стагоддзя)

На аснове этнаграфічных матэрыялаў ХІХ – пачатку ХХІ стагоддзя разгледжана памінальная абраднасць беларусаў Падзвіння ў веснавы перыяд. Прааналізаваны памінальныя традыцыі на Масленічныя і Вербныя Дзяды, велікодна-радаўніцкія і траецкія абрады ўшанавання продкаў. Дадзена характарыстыка варыянтам назваў абрадаў, выяўлены іх арэалы, разгледжаны парадак рытуальных дзеянняў, ахарактарызаваны сучасны стан абрадаў, выяўлены іх рэгіянальныя рысы і лакальныя адрозненні ў межах Падзвіння. Да этналагічнага вывучэння прыцягнуты новыя палявыя матэрыялы, частка якіх зафіксавана аўтарам. Вынікі даследавання будуць карыснымі як для вывучэння светапогляду і вераванняў беларусаў, так і для вырашэння праблем этнічнай гісторыі рэгіёна.

FUNERAL RITES OF PADZVINNE BELARUSSIANS AT SPRING PERIOD
(ON THE ETHNORGAPFICAL MATERIALS OF THE 19TH – BEGINNING OF THE 21ST CENTURIES)
U. AUSEICHYK

On the basic of the ethnographical materials of the 19th–20th centuries it is devoted the funeral rites of Padzvinne belarussians at spring period. The funeral traditions are analyzed at Maslianitsa and Verbnitsa Dziady, as the rites of consideration of forefathers at Easter, Radaunitsa and Holy Trinity. The characteristic of variants of rites names is given, their areas are determined, the order of ritual actions is considered, the modern position of the rites is characterized, their region particularities and local differences in Padzvinne are exposed. The new field materials are drawn to the ethnological studies, the part of them is fixed by the author. The results of research can be used for the learning of world outlook and religion beliefs as for solutions of problems in the ethnic history of the region.

Сівурава Л.П. Стан і дынаміка развіцця жывёлагадоўлі ў беларусаў (канец ХІХ – 40-я гады ХХ ст.)

Аналізуецца значэнне жывёлагадоўлі ў гаспадарчым жыцці беларусаў у канцы ХІХ – 40-х гадах ХХ ста-годдзя. Удакладняюцца яе асноўныя функцыі. Выяўляюцца прычыны змен у развіцці жывёлагадоўлі, якія адбываліся пад уплывам грамадска-палітычных падзей першай паловы ХХ стагоддзя. Паказана, што працэсы стабілізацыі жывёлагадоўчай гаспадаркі паскорыліся ў 1933–1940 гадах, калі з боку дзяржавы пачала аказвацца пэўная дапамога жыхарам вёскі ў набыцці свойскай жывёлы для прысядзібных гаспадарак, вялася работа па паляпшэнні парод гэтай жывёлы.

THE STATE AND THE DEVELOPMENT OF STOCK-RAISING IN BELARUS (END OF XIX – 40 YEARS OF THE TWENTIETH CENTURY)
L. SIVURAVA

The importance of stock-raising in economic activity of Byelorussians is analyzed in this article. The basic functions are defined more exactly. The author detects the reasons of the changes in the development of stock-raising which happened in the result of social and political events in the 1 half of XX century.

Зайцев В.Е. Военные действия в белорусско-литовских землях в 1831 году

Дана общая характеристика использованных в ходе исследования источников и литературы. Рассматриваются основные предпосылки начала восстания 1830–1831 годов в Королевстве Польском и землях Великого Княжества Литовского, подготовка к вооруженному выступлению в Виленской губернии, его начало в марте 1831 года, ответные мероприятия российского командования. Анализируется ход военных действий в белорусско-литовских землях в апреле – августе, в том числе действия польского отряда барона Дезидерия Хлаповского, корпуса генерала Антония Гелгуда. Описан штурм Вильно в июне 1831 года, поражение и отступление повстанцев из белорусско-литовских земель. Автор выделяет причины поражения восстания на рассматриваемой территории и приводит некоторую информацию о численности его участников и потерях с их стороны, дает оценку деятельности генералов А. Гелгуда и Г. Дембинского, а также подчеркивает значимость событий 1830–1831 годов в белорусской истории.

MILITARY ACTIONS IN THE BELARUSIAN-LITHUANIAN LANDS IN 1831
V. ZAITSEV

In the given article, its general characteristics used in their preparation of sources and literature. Discusses the basic premises of the beginning of the uprising of 1830–1831 in the Polish Kingdom and on the lands of the Grand Duchy of Lithuania, the preparation for an armed intervention in Vilno province, its beginning in March 1831, the response of the russian command. Considered the course of the military actions in the Belarusian-Lithuanian lands in April-August, including actions of the Russian reserve army P.A. Tolstogo, polish detachment of baron Desiderius Chlapowskiego, corps general Anthony Gelguda. Described the storming of Vilno in June 1831, defeat and retreat of the rebels of the belarusian and lithuanian lands. The author points out the reasons for the defeat of the uprising in the area under consideration, and provides some information on the number of its participants and losses on their part, gives an assessment of the activities of generals A. Gelguda and, G. Dembinskiego, and also emphasizes the importance of events 1830–1831, in Belarusian history.

Тубелевич В.И. Адам Киркор как исследователь христианства Великого Княжества Литовского

Анализируются взгляды белорусского историка Адама Киркора на положение христианских конфессий Великого Княжества Литовского. Предпринята попытка комплексного изучения данной проблематики в творчестве ученого, который, работая в различных государственных учреждениях, оставил значительный след в изучении конфессий христианства Княжества Литовского. К изучению вопросов по христианству Великого Княжества Литовского А.К. Киркор старался подходить объективно, при этом писал свои труды на польском и русском языках, что выгодно отличало его от других местных исследователей по данной проблематике. Творчество Киркора вызывало интерес как у историков белорусских губерний, так и центральных районов Российской империи. Рассматривается влияние деятельности исследователя на развитие научной мысли в 30–50-е годы XIX века.

ADAM KIRKOR AS AN EXPLORER OF CHRISTIANITY IN GRAND DUCHY OF ITHUANIA
V. TUBELEVICH

This article analyses the views of a native historian, Adam Karlovich Kirkor, on the position of Christian confessions of Grand Duchy of Lithuania. There has been made a complex study attempt of this range of problems in the scientist’s creativity, who worked in various public offices and left a significant mark in exploring issues about Christianity confessions of Grand Duchy of Lithuania. Adam Kirkor tried to have an objective approach to the study of Christianity questions in Grand Duchy of Lithuania, but at the same time he wrote his works in both Polish and Russian language that made him compared favourably with other local researches on the issue. Consequently, the creativity of Adam Karlovich allowed to study not only among historians of Belorussian provinces, but also among scientists in central areas of Russian Empire. The paper also considers the influence of explorer’s activity on development of scientific idea in 30s – 50s of the 19th century.

Мельникова А.С. Трудовики и народные социалисты в общественно-политической жизни Беларуси 1906–1918 годов: историографический аспект

Рассматривается историография общероссийских политических организаций – Трудовой группы, Народно-социалистической партии и возникшей на их основе Трудовой народно-социалистической партии – в региональном аспекте. Выделены основные этапы изучения деятельности трудовиков и народных социалистов в исторической науке. Особое внимание уделено исследованиям, в которых содержится анализ концептуальных основ политической практики Трудовой группы, Народно-социалистической партии и Трудовой народно-социалистической партии в общественно-политических процессах Беларуси в 1906–1918 годах. Показано, что, несмотря на наличие ряда работ, в которых рассматривается история трудовиков и народных социалистов, к настоящему времени не имеется комплексных исследований, посвященных их региональной деятельности, в том числе и на территории Беларуси. В связи с этим данная проблема является перспективной для научного изучения.

THE TRUDOVIKI AND NATIONAL SOCIALISTS IN SOCIAL AND POLITICAL LIFE OF BELARUS (1906–1918): HISTORIOGRAPHY ASPECT
A. MELNIKOVA

In the article the historiography of the all-Russian political organizations – the Labour group, the Na-tional socialist party and arisen on their basis the Labor national socialist party – in regional aspect is ex-amined. The author highlights the main stages in studying the activityof the Labournationalsocialists in historic science. Special attention is paid to the research works which contain the analysis of the conceptual basis of the Labour group, the National socialist party and the Labour national socialist party practicein the political processes of Belarus in 1906–1918. In conclusion, the author notes that, despite the existence of a number of works in which the history of the trudoviki and national socialists is examined, so far there are no complex researches devoted to their regional activity, including the territory of Belarus. In this regard, the problem has prospects of scientific studying.

Кулабухова Е.В. Отношение священнослужителей белорусских губерний к власти в 1914–1917 годах

Рассматриваются вопросы, связанные с отношением священнослужителей белорусских губерний к власти на протяжении второго десятилетия XX века. Анализируются изменения во взаимоотношениях белорусского православного духовенства с правительством на протяжении нескольких лет, начиная с 1914 и заканчивая 1917 годом. Обоснованно делается вывод о том, что до февральских событий 1917 года белорусские православные священно- и церковнослужители поддерживали существующий государственный строй и выступали в защиту самодержавия. Однако религиозный вопрос в общественной жизни государства оставался нерешенным. После прихода к власти Временного правительства престиж Российской православной церкви стремительно падал, а после прихода к власти большевиков и вовсе на территории белорусских губерний начался процесс расцерквления и секуляризации.

ATTITUDE BELARUSIAN PROVINCES CLERICS TO POWER DURING 1914–1917
E. KULABUHOVA

This article discusses issues related to the attitude of the clergy Belarusian provinces to power for the second decade of the XX century. Analyzed changes in the relationships of the Belarusian Orthodox clergy with the government for several years, starting from 1914 and ending with the year 1917. Author rightly concludes that before the events of February 1917 the Belarusian Orthodox clergymen and church supported the existing state system and advocated autocracy. However, the religious question in the public life of the state remained unresolved. After coming to power of the Provisional Government of the Russian Orthodox Church's prestige plummeted, and after the Bolsheviks came to power, and all the territory of Belarusian provinces began the process of secularization.

Василенко В.В. Создание и деятельность Витебского комитета Всероссийского союза городов помощи больным и раненым воинам (1914 – начало 1918 года)

Исследуется деятельность Всероссийского союза городов помощи больным и раненым воинам в белорусских губерниях Российской империи в период Первой мировой войны. На примере Витебской губернии на основе новых, ранее не публикуемых документальных источников рассматриваются основные направления деятельности губернского комитета Союза городов в 1914 – начале 1918 года. Впервые приводятся сведения о составе губернского комитета. Рассматриваются и характеризуются основные санитарно-медицинские мероприятия, проводимые комитетом в Витебске и губернии. Приводятся данные о количестве оборудованных коек в медицинских учреждениях, созданных комитетом, о деятельности врачебно-питательного пункта для воинов в Витебске. В представленном материале также рассматривается работа по оказанию помощи беженцам. Кроме этого уделяется внимание деятельности комитета по организации помощи воинам инвалидам и русским военнопленным.

THE ACTIVITIES OF THE RUSSIAN UNION OF CITIES OF THE SICK AND WOUNDED SOLDIERS (RUC) IN THE BELARUSIAN PROVINCES (1914 – EARLY 1918)
V. VASILENKO

This article describes the activities of the Russian Union of Cities of the sick and wounded soldiers (RUC) in the Belarusian provinces of the Russian Empire during the First World War. On the example of the Vitebsk province on the basis of new, not previously published documentary sources the main activities of the provincial committee of the Cities Alliance in 1914 – early 1918 were investigated. For the first time provides information about the composition of the provincial committee. Primary health and medical activities undertaken by the Committee in Vitebsk and province were considered and characterized. The number of equipped beds in medical institutions established by the Committee on the activities of the medical and nutritional point for soldiers in Vitebsk was illustrated. The submission also examines the work of the refugee assistance. Also the attention was paid to the activities of the Committee for organizing help to disabled soldiers and Russian the prisoners of war.

Николаева И.В. Повседневность населения Полотчины в послеоккупационный период Великой Отечественной войны

Рассматривается послеоккупационная повседневность населения освобожденных районов созданной в сентябре 1944 года Полоцкой области. Исследованы материалы, находящиеся на хранении в Государственном архиве Витебской области, которые характеризуют социально-экономическую и морально-политическую обстановку после освобождения территории и до окончания Великой Отечественной войны. На основе анализа документов раскрываются изменения в демографическом и социальном составе населения после оккупации, материально-бытовые условия его жизни, деятельность местных партийных организаций в социальной сфере. Изучены настроения жителей региона и восприятие ими проблем послеоккупационного периода, а также особенности общественно-политической ситуации в западных районах, где определенная часть населения не смирилась с включением этих территорий в состав БССР, негативно восприняла восстановление советской власти и проводимые ею мероприятия.

EVERYDAY LIFE OF THE POLOTSK REGION POPULATION DURING AFTER THE OCCUPATION PERIOD OF THE GREAT PATRIOTIC WAR
I. NIKOLAYEVA

The article deals with study of the everyday life of the population in the liberated areas established in September 1944 the Polotsk region. There are archival materials which characterize such problems as the social-economic and moral-political situation after release of the territory and before the end of the Great Patriotic war. On the basis of documents the changes in demographic and social structure of the population after the occupation, physical living conditions of its life, the activity of local party organisations in the social sphere are revealed. The mood of the people of the region and the perception of their problems period, and especially the political situation in the western regions, where a certain part of the population did not accept the inclusion of these territories in the BSSR, reacted negatively to the restoration of soviet power and its ongoing activities are studied.

Мандрик И.В. Социальная политика в Республике Беларусь в контексте мирового опыта

Рассматриваются основные направления государственной социальной политики Республике Беларусь после обретения ею независимости. Исследуется процесс поиска оптимального варианта белорусской модели социально-экономического развития при переходе от социалистического типа хозяйствования к рыночному. Определяется тип социальной политики, реализуемой в республике в разные периоды. Особое внимание уделяется возникающим сложностям при проведении эффективной социальной политики, направленной на стабильное обеспечение высокого жизненного уровня, создание современных и доступных всем гражданам систем образования, здравоохранения, культуры, социального обеспечения, поддержания малоимущих слоев населения. Указывается на трудности при формировании у работников основ добросовестного труда, что проявляется в недостаточно высокой его производительности.

SOCIAL POLICY IN REPUBLIC OF BELARUS IN A CONTEXT OF WORLD EXPERIENCE
I. MANDRYK

In this article the main directions of state social policy in Republic of Belarus since its independence are considered. The process of finding the optimal variant of the Belarusian model of social and economic development upon transition from socialist type of managing to market is investigated. The type of the social policy realized in the republic during the different periods is defined. The special attention in the article is paid to arising difficulties in carrying out the effective social policy directed on stable providing of a high standard of living, creation of education systems modern and available to all citizens, health care, culture, social security, maintenance of the poor. It is specified difficulties when forming at workers bases of honest work that is shown in not enough its high efficiency.

Москаленко А.А. Позиция Движения ХАМАС в отношении признания Государства Израиль и урегулирования палестино-израильского конфликта (1987–2013 гг.)

Представлен анализ позиции движения исламского сопротивления (ХАМАС) в отношении Государства Израиль и попытке урегулирования палестино-израильского конфликта в 1987–2013 годах. Выделены этапы в развитии позиции Движения ХАМАС по данным вопросам, также охарактеризована степень поддержки и признание про-хамассовского правительства в Секторе Газа со стороны арабских государств. Показано, как изменилась позиция ХАМАС в отношении возможности урегулирования конфликта с Государством Израиль в период «арабской весны».

THE POSITION OF HAMAS MOVEMENT ON RECOGNITION OF THE STATE OF ISRAEL AND ON SETTLEMENT OF PALESTINIAN-ISRAEL CONFLICT (1987–2013)
H. MASKALENKA

The article aims to analyze the position of the Islamic Resistance Movement (Hamas) on the State of Israel and on an attempt to make peace with the State of Israel from 1987 to 2013. The author marked the stages in the development of HAMAS’ position on these issues, also analyzed Arab states’ support and their recognition of government headed by Hamas in Gaza Strips. Also the author indicated how HAMAS Movement changed its position regarding to Israeli – Palestinian conflict during the “Arab Spring”.

Цуба, М.В. Першая сусветная вайна на Беларусі ў кантэксце сусветных ваенных падзей (грамадскі і ваенны бакі) 1914–1918 гг.: манаграфія / М.В. Цуба. – Пінск: ПалесДУ, 2010. – 304 с. (Стралец В.М.)